*रंगांचा उत्सव की स्त्रीशक्तीचा जागर?*
*- प्रो. शीतल हरीश रामचंद्र (बुवा) करदेकर*
सध्या आपल्या समाजात सण-उत्सवांचे मूळ रूप बदलून त्याला व्यावसायिक स्वरूप आलेले दिसते. नवरात्र जवळ आले की, वृत्तपत्रे, टीव्ही वाहिन्या आणि सोशल मीडियावरून नऊ दिवसांच्या नऊ रंगांची यादी जाहीर केली जाते. त्यानंतर सुरू होतो तो म्हणजे एकाच रंगाच्या साड्या नेसून ग्रुप फोटो काढण्याचा, ते सोशल मीडियावर अपलोड करण्याचा आणि ‘लाईक्स’ मिळवण्याचा एक अघोषित ट्रेंड. पण या निमित्ताने एक गंभीर प्रश्न पडतो— *हा केवळ रंगांचा उत्सव आहे की स्त्रीशक्तीचा खरा जागर?*
*निसर्ग संकेत देतो…*
वास्तविक पाहता, निसर्ग आपल्याला नेहमीच मूक संकेत देत असतो, फक्त ते समजून घेण्याची दृष्टी हवी. झाडे कधीही आपली फळे स्वतः खात नाहीत, ती इतरांना सावली आणि जीवन देतात. नदी आपले पाणी स्वतः पिण्याऐवजी वाहत राहते आणि सृष्टीची तहान भागवते. ऋतू बदलतात तेव्हा जुनी पाने गळून नवीन पालवी फुटते. निसर्गाचा हाच संकेत आहे की, माणसाने केवळ स्वतःपुरते न जगता परोपकार करावा आणि कालबाह्य, निरुपयोगी गोष्टी सोडून विचारांची नवीन पालवी फुलवावी.
*त्रिशक्तींची जबाबदारी आणि शिक्षणाचा हेतू*
आपण काली, लक्ष्मी, सरस्वती यांना पाहिलेले नाही, पण त्यांच्या स्वरूपामागील आपली जबाबदारी समजून घेणे आवश्यक आहे. संकटाच्या काळात *’काली’ बनून लढणे* गरजेचे असते. *’लक्ष्मी’ ही चंचल आहे;* जर आपण तिच्या मागे धावून फक्त पैशांचा संचय करत गेलो, तर त्या संपत्तीसोबत *’अलक्ष्मी’ (अहंकार आणि दुःख)* सुद्धा घरात येते. म्हणूनच लक्ष्मीचा उपयोग सत्कर्मासाठी होणे आवश्यक आहे.
आज आपण एवढे शिक्षण घेऊनही जर केवळ शोपिससारखे वागणार असू आणि मेंढरांच्या कळपासारखे अंधानुकरण करत धावणार असू, तर अशा शिक्षणाचा काय उपयोग? *शिक्षण हे विवेक शिकवते, अंधानुकरण नाही.*
*देवीचे शस्त्र आणि एकत्रित शक्तीचा महिमा*
पौराणिक कथेत जेव्हा सर्व देव (पुरुष सत्ता) महिषासुरासमोर हतबल झाले, तेव्हा त्यांनी आपली सर्व शक्ती आणि शस्त्रे एकत्र करून *’देवी’*ची निर्मिती केली.
*देवीच का लढली?* कारण जेव्हा वैयक्तिक ताकद आणि अहंकार अपयशी ठरतात, तेव्हा सर्व शक्तींचा मिलाफ असलेली *समष्टी ऊर्जा (Collective Energy)* आणि उत्कट इच्छाशक्तीच अंतिम विजय मिळवू शकते. देवांनी तिला शस्त्रे दिली कारण ती त्या शक्तीचा अपव्यय न करता, सृष्टीच्या कल्याणासाठी योग्य वापर करू शकत होती. हा अर्थ समजणे म्हणजेच खरा स्त्रीशक्तीचा जागर!
*अवतारांचे प्रतीक आणि अंतर्मनाची शक्ती*
“जेव्हा अधर्म वाढतो तेव्हा मी जन्म घेतो…” हे वचन केवळ ऐतिहासिक नसून प्रातिनिधिक आहे. सगळे अवतार प्रत्यक्षात आपल्यातूनच, मानवी कर्तृत्वातूनच आले आहेत. जेव्हा अन्याय घडतो, तेव्हा त्याविरुद्ध उभे राहण्याची क्षमता आपल्यातच असते. प्रत्येक प्रसंगात सजगता राखणे आणि *’सिक्स्थ सेन्स’ म्हणजेच अंतर्मन* जागे ठेवून योग्य कृती करणे, हेच खरे स्त्रीत्व आहे!
*बाजारपेठेचे उथळ उपद्व्याप*
हे सर्व संकेत बाजूला ठेवून वृत्तपत्रांचा खप वाढवण्यासाठी अनेक व्यावसायिक फंडे राबवले जातात. दुर्दैवाने, स्त्रीशक्तीच या फंदात अडकून स्वतःचे अवमूल्यन करत आहे. एका बाजूला नऊ रंगांचा झगमगाट, तर दुसऱ्या बाजूला आर्थिक परावलंबित्व, हिंसाचार आणि सुरक्षिततेचे प्रश्न जसेच्या तसे! हे उपद्व्याप आता स्त्रीशक्तीनेच बंद पाडले पाहिजेत.
*नऊ महिलांना मदत आणि ऊर्जेचे जागरण*
देवीच्या साडीच्या रंगाची साडी नेसून फोटो काढण्यापेक्षा, प्रत्येक सक्षम महिलेने *किमान नऊ गरजू भगिनींना* मदत करावी – शिक्षणासाठी, स्वावलंबनासाठी, किंवा तिची हरवलेली हिंमत आणि सजगता परत मिळवून देण्यासाठी.
खरं तर, कोणत्याही स्त्रीला दुसऱ्या कोणाच्या ढालीची गरज नाही. *आदिशक्तीचा अंश आणि ती अथांग ऊर्जा प्रत्येक स्त्रीमध्ये उपजतच असते.* गरज आहे ती फक्त दुसऱ्या स्त्रीमधील ती सुप्त ऊर्जा आणि आत्मविश्वास जागवण्याची!
*निष्कर्ष*
साड्यांच्या रंगांमध्ये अडकून पडण्यापेक्षा निसर्गाचे संकेत ओळखून, शिक्षणाचा व अंतर्मनाचा योग्य वापर करून *विचारांचे रंग बदला.*
या नवरात्रीत संकल्प करूया की, आपण देखाव्यापेक्षा अंतर्गत ऊर्जेच्या जागरणाला आणि कर्तृत्वाला प्राधान्य देऊ. ज्या दिवशी प्रत्येक स्त्री स्वतःमधील आदिशक्ती जागवून उभी राहील, *तोच स्त्रीशक्तीचा खरा उत्सव असेल!*
—
*संपादक: प्रो. शीतल हरीश रामचंद्र (बुवा) करदेकर | MAI MEDIA 24*
*वृत्त: जे सत्य सांगते; सद् रक्षणाय, खल दमनाय*
