*परदेशात हातमिळवणी करताना इचलकरंजीचा हात सोडला का? फार्म टू फॉरेन घोषणेच्या आड हातमाग मालक-कामगारांचा आक्रोश*
*- शीतल हरीश करदेकर | Maimedia24 विशेष विश्लेषण*
*Before Shaking Hands Abroad, Save Ichalkaranji Handlooms*
While ‘Farm to Foreign’ is discussed at Jio World Centre, the ground reality of Maharashtra’s Manchester – Ichalkaranji, Solapur, Bhiwandi is grim.
*इचलकरंजी:* मुंबईतील जिओ वर्ल्ड सेंटरमध्ये ‘फार्म टू फॉरेन’ च्या गप्पा रंगल्या असताना, महाराष्ट्राची मँचेस्टर म्हणून ओळख असलेल्या इचलकरंजी, सोलापूर, भिवंडी आणि मालेगावमधील यंत्रमाग अजूनही अंधारात आहेत. लाखो हातमाग मालक आणि कामगारांचा प्रश्न आहे – परदेशात जाण्याआधी महाराष्ट्रातील आमची परिस्थिती सुधारणार का?
*इचलकरंजीची आजची विदारक स्थिती*
*१. सुताचे भाव गगनाला:* गेल्या २ वर्षात सुताच्या भावात ४०% वाढ. कापूस महाराष्ट्रात पिकतो, पण सुतगिरण्या गुजरातमध्ये. वाहतूक आणि दलालीने भाव वाढतो.
*२. वीज दराचा शॉक:* यंत्रमागाला ७.५० ते ८.५० रुपये युनिटने वीज. तामिळनाडूमध्ये ५ रुपयात. स्पर्धा कशी करणार?
*३. जीएसटी आणि चायना:* तयार कापडावर ५% GST, पण यंत्रसामग्री, केमिकलवर १८%. आणि चीन-बांगलादेशातून स्वस्त कापड भारतात येतंय, त्याला रोख नाही.
*४. कामगार पळाला:* इचलकरंजीत १.५ लाख यंत्रमाग होते, आता ६० हजार बंद. २५ हजार कुटुंबांनी स्थलांतर केलं. रोजंदारी ४०० रुपये, महिन्याला १२ दिवस काम नाही.
*सरकारच्या घोषणेत काय नाही?*
उपमुख्यमंत्र्यांनी सांगितलेले ‘फाइव्ह एफ’ मॉडेल चांगले आहे, पण त्याचा पहिला ‘एफ’ – फार्म आणि दुसरा फायबर यातच इचलकरंजी अडकली आहे.
*परदेशात हातमिळवणी करण्याआधी ५ गोष्टी करायला हव्यात:*
*१. सुतासाठी स्वतंत्र धोरण:* महाराष्ट्रातच ‘सुत बँक’ किंवा अनुदानित दरात सुत पुरवठा योजना हवी. कापूस आपला, सुत बाहेरून का?
*२. वीज दरात समानता:* यंत्रमागासाठी ५ रुपये फ्लॅट रेट आणि सौरऊर्जेसाठी ५०% अनुदान. तामिळनाडू मॉडेल राबवा.
*३. क्लस्टर म्हणजे फक्त इमारत नको:* इचलकरंजी, सोलापूरमध्ये क्लस्टर जाहीर झाले, पण तिथे कॉमन डायंग, प्रोसेसिंग युनिट नाही. एकट्या मालकाला २ कोटींची मशीन परवडत नाही. सरकारने कॉमन सुविधा उभारावी.
*४. ‘लाडकी बहीण’ सोबत ‘कामगार भाऊ’ पण:* महिलांना शिलाई प्रशिक्षण चांगले आहे, पण जे २० वर्षापासून मागावर आहेत त्यांच्या मुलांना आधुनिक लूमचे प्रशिक्षण आणि किमान वेतनाची हमी द्या.
*५. पैठणी, कोल्हापुरी चप्पल सारखं ब्रँडिंग:* इचलकरंजीच्या धोतराला, सोलापुरी चादरीला GI टॅग आहे, पण मार्केटिंग शून्य. सरकारने Amazon, Flipkart वर ‘महाराष्ट्र हॅण्डलूम स्टोअर’ काढून थेट विक्री करून द्यावी.
*शेवटचा सवाल*
भायखळ्याला म्युझियम उभारून वारसा जपता येईल, पण इचलकरंजीत जिवंत असलेला वारसा मरत असेल तर म्युझियममध्ये काय ठेवणार? सांगाडे?
फार्म टू फॉरेन ही उडी मारण्याआधी फार्म टू इचलकरंजी ही नाळ जोडावी लागेल. नाहीतर परदेशातील मॉलमध्ये ‘मेड इन महाराष्ट्र’ चा टॅग लागेल, पण तो टॅग लावणारा कारागीर महाराष्ट्रात नसेल.
> हातमाग वाचला तरच कापड उद्योग वाचेल, आणि कापड उद्योग वाचला तरच ‘फार्म टू फॉरेन’ यशस्वी होईल.
—
*FOR ENGLISH READERS – To The Point*
*TITLE: Before Shaking Hands Abroad, Save Ichalkaranji Handlooms*
While ‘Farm to Foreign’ is discussed at Jio World Centre, the ground reality of Maharashtra’s Manchester – Ichalkaranji, Solapur, Bhiwandi is grim.
*Current Crisis:*
– *Yarn Price:* Up by 40% in 2 years. Cotton grows in Maharashtra, but yarn comes from Gujarat with high cost.
– *Power Tariff:* Rs 7.50-8.50/unit in Maharashtra vs Rs 5/unit in Tamil Nadu. How to compete?
– *60,000 Looms Shut:* Out of 1.5 lakh powerlooms in Ichalkaranji, 60,000 are closed. 25,000 families migrated.
– *GST & China:* 18% GST on machinery, but cheap fabric dumping from China/Bangladesh continues.
*What Govt Must Do BEFORE Export Dream:*
1. *Yarn Bank:* Subsidized yarn supply within Maharashtra.
2. *Flat Power Rate:* Rs 5/unit for powerlooms + 50% subsidy on solar.
3. *Real Cluster, Not Just Building:* Need common dyeing & processing units, not just sheds.
4. *Worker Security:* Training + minimum wage guarantee for traditional weavers.
5. *Branding:* GI-tagged Ichalkaranji Dhoti, Solapuri Chaddar need direct e-commerce push (Amazon/Flipkart Maharashtra Handloom Store).
> If handloom dies, there will be nothing left to export. Save Farm to Ichalkaranji first, then Farm to Foreign.
*- Sheetal Harish Kardekar, Maimedia24*
—
*#Tags:* #Ichalkaranji #PowerloomCrisis #FarmToForeign #EknathShinde #MaharashtraTextile #Handloom
