*🇮🇳 २१ ऑगस्ट: इतिहासाचे दोन बंडखोर चेहरे!* -शीतल हरीश करदेकर

*🇮🇳 २१ ऑगस्ट: इतिहासाचे दोन बंडखोर चेहरे!*

*१. मादाम भिकाजी कामा – परकीय भूमीवर पहिला तिरंगा*
*२१ ऑगस्ट १९०७, स्टुटगार्ट, जर्मनी*

जर्मनीत आंतरराष्ट्रीय सोशलिस्ट कॉन्फरन्स – १,००० प्रतिनिधी, ब्रिटीश युनियन जॅक फडकणार होता. तेव्हा मादाम कामा मंचावर आल्या आणि साडीच्या पदरापासून बनवलेला हिरवा-पिवळा-लाल ध्वज (वंदे मातरम) फडकवला!

*त्यांची ऐतिहासिक गर्जना:*
> “हा भारताच्या स्वातंत्र्याचा ध्वज आहे, या ध्वजाला सलामी द्या आणि ब्रिटीश गुलामगिरीतून भारताला मुक्त करा!”

परकीय भूमीवर ब्रिटीश साम्राज्याला दिलेले हे पहिले थेट आव्हान आजही देशभक्तीपर चित्रपटांचा हायलाईट सीन आहे!

*२. उत्पल दत्त – सरकारला हादरवणारी प्रतिबंधित नाटके*

*‘कल्लोळ’ (१९६५):* १९४६ च्या नौदल बंडावर आधारित नाटक. मिनर्व्हा थिएटर, कोलकाता येथे रोज हजारोंची गर्दी! घाबरलेल्या काँग्रेस सरकारने वॉरंटशिवाय अटक करून कित्येक महिने तुरुंगात डांबले!

*‘दुःस्वप्नेर नगरी’ (१९७०):* पश्चिम बंगालमधील हिंसाचारावर नाटक. नाट्यगृहावर बॉम्बफेक, अधिकृत बंदी! पण उत्पल दत्त डगमगले नाहीत – रस्त्यावर, चौकात स्ट्रीट प्ले सुरू केले!

*परिणाम:* याच बंडखोर वृत्तीतून अमिताभ बच्चन यांचा ‘अँग्री यंग मॅन’ (जंजीर, दीवार) जन्माला आला. आजच्या ‘कोर्ट’, ‘आर्टिकल १५’, ‘तांडव’ सारख्या वेबसीरिजच्या सेन्सॉरशिप लढ्याचे मूळ याच संघर्षात आहे!

—

*हॅशटॅग:*
#21AugustHistory #MadamBhikajiCama #UtpalDutt #IndianHistory #MarathiRangbhumi #MAIMEDIA24 #www.maimedia24.com