महाराष्ट्र राज्य विद्युत पारेषण कंपनीच्या (महापारेषण) कार्यकारी संचालक (मानव संसाधन) म्हणून कार्यरत असलेल्या अतिरिक्त जिल्हाधिकारी श्रीमती सुचिता भिकाने या प्रशासनातील कार्यक्षमता, संवेदनशीलता आणि दूरदृष्टी यांचा सुंदर संगम असलेल्या अधिकारी म्हणून ओळखल्या जातात. विविध शासकीय विभागांमध्ये यशस्वीपणे जबाबदाऱ्या सांभाळत त्यांनी प्रशासनात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. आज महापारेषणमध्ये कर्मचारी कल्याण, नावीन्यपूर्ण व्यवस्थापन, सामाजिक बांधिलकी आणि संस्थात्मक विकास या क्षेत्रांत त्यांच्या नेतृत्वाखाली अनेक उल्लेखनीय उपक्रम यशस्वीपणे राबविले जात आहेत.
श्रीमती सुचिता भिकाने यांची कार्यकारी संचालक (मानव संसाधन) म्हणून महापारेषणमध्ये नियुक्ती होण्यापूर्वी त्या कोकण भवन येथे उपायुक्त (भूसंपादन) म्हणून कार्यरत होत्या. त्याआधी त्यांनी महाराष्ट्र शासनाच्या विविध महत्त्वाच्या विभागांमध्ये उल्लेखनीय सेवा बजावत प्रशासनातील समृद्ध अनुभव संपादन केला.
शैक्षणिकदृष्ट्या अत्यंत सक्षम असलेल्या श्रीमती भिकाने यांनी पुणे येथील कृषी महाविद्यालयातून पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली येथून पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले. याशिवाय त्यांनी विधी शाखेची (एलएल.बी.) पदवी संपादन करून प्रशासन आणि कायदा या दोन्ही क्षेत्रांतील सखोल ज्ञान प्राप्त केले.
२०१० मध्ये महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) स्पर्धा परीक्षेद्वारे त्यांची उपजिल्हाधिकारी म्हणून निवड झाली आणि त्यांनी शासकीय सेवेत प्रवेश केला. आपल्या प्रामाणिक कार्यपद्धती, अभ्यासू वृत्ती आणि परिणामकारक प्रशासनामुळे त्यांनी अल्पावधीतच सक्षम अधिकारी म्हणून नावलौकिक मिळविला.
सांगली जिल्ह्यात रोजगार हमी योजना विभागात उपजिल्हाधिकारी म्हणून कार्यरत असताना त्यांनी ग्रामीण विकासासाठी उल्लेखनीय योगदान दिले. जलयुक्त शिवार अभियान, शतकोटी वृक्ष लागवड अभियान आणि रोजगार हमी योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी यामध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांच्या उत्कृष्ट कार्याची दखल घेत त्यांना उत्कृष्ट उपजिल्हाधिकारी पुरस्काराने गौरविण्यात आले.
मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (MMRDA) मध्ये उपजिल्हाधिकारी (भूसंपादन व पुनर्वसन) म्हणून जवळपास साडेचार वर्षे त्यांनी अत्यंत जबाबदारीने काम केले. मोठ्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांसाठी आवश्यक भूसंपादन, पुनर्वसन, नागरिकांशी संवाद आणि प्रशासनातील समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कार्य केले. तसेच अण्णासाहेब पाटील आर्थिक मागास विकास महामंडळाच्या व्यवस्थापकीय संचालक म्हणून काम करताना युवकांच्या स्वावलंबनासाठी विविध योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी केली. सातारा जिल्ह्यातील पाटण येथे प्रांताधिकारी म्हणूनही त्यांनी प्रशासकीय कौशल्याची प्रभावी छाप पाडली.
लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांमध्ये निवडणूक निर्णय अधिकारी तसेच सहाय्यक निवडणूक निर्णय अधिकारी म्हणून त्यांनी अत्यंत जबाबदारीने काम केले असून, पारदर्शक, शिस्तबद्ध आणि यशस्वी निवडणूक व्यवस्थापनाचा त्यांना समृद्ध अनुभव आहे.
महापारेषणमध्ये कार्यकारी संचालक (मानव संसाधन) म्हणून कार्यभार स्वीकारल्यानंतर त्यांनी कर्मचारी कल्याण आणि सकारात्मक कार्यसंस्कृती निर्माण करण्यासाठी अनेक अभिनव उपक्रम सुरू केले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्रथमच महापारेषणच्या मुख्यालयासह राज्यभरातील सर्व क्षेत्रीय कार्यालयांमध्ये आंतरराष्ट्रीय योग दिन २०२६ मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. योग, प्राणायाम, ध्यान, आयुर्वेद, निसर्गोपचार, अॅक्युप्रेशर, अॅक्युपंक्चर, आरोग्य तपासणी आणि पद्मश्री उदय देशपांडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली मल्लखांब प्रात्यक्षिक अशा विविध उपक्रमांमुळे हा कार्यक्रम राज्यभर गाजला.
पर्यावरण संरक्षण आणि सामाजिक उत्तरदायित्व यांची प्रभावी सांगड घालत त्यांनी ‘मिशन वेस्ट टू वेल्थ’ हा अभिनव उपक्रम सुरू केला. जुन्या डायऱ्यांचा पुनर्वापर करून गरजू विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध करून देणे, प्लास्टिकमुक्त कार्यालय, ई-कचरा व्यवस्थापन, पुनर्वापराला प्रोत्साहन आणि पर्यावरणपूरक उपक्रमांना चालना देणे यामुळे महापारेषणच्या सामाजिक बांधिलकीला नवी दिशा मिळाली.
श्रीमती सुचिता भिकाने या केवळ सक्षम प्रशासकीय अधिकारी नाहीत, तर संवेदनशील, लोकाभिमुख आणि प्रेरणादायी नेतृत्वाचे प्रभावी उदाहरण आहेत. कर्मचारी हे कंपनीची खरी ताकद आहेत, या विश्वासातून त्यांनी संवाद, सहभाग आणि विश्वास यांवर आधारित कार्यसंस्कृती विकसित केली आहे. त्यांच्यामुळे महापारेषणमध्ये आरोग्यदायी, सकारात्मक आणि नवोपक्रमशील वातावरण निर्माण झाले आहे.
ज्ञान, शिस्त, कार्यक्षमता, सामाजिक जाणीव आणि उत्कृष्ट नेतृत्व या गुणांच्या बळावर श्रीमती सुचिता भिकाने यांनी प्रशासनात स्वतःचा वेगळा ठसा उमटविला आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली महापारेषण मानवकेंद्रित, आधुनिक आणि सामाजिकदृष्ट्या उत्तरदायी संस्थेकडे वेगाने वाटचाल करीत आहे. त्यांचा कार्यप्रवास हा नव्या पिढीतील प्रशासकीय अधिकाऱ्यांसाठी प्रेरणादायी आदर्श असून, सार्वजनिक प्रशासनात समर्पण, कार्यनिष्ठा आणि नावीन्य यांच्या संगमाचे उत्कृष्ट उदाहरण म्हणून तो कायम स्मरणात राहील.
*-डॉ. मिलिंद आवताडे*
*(लेखक हे महाराष्ट्र राज्य विद्युत पारेषण कंपनीमध्ये (महापारेषण) जनसंपर्क अधिकारी म्हणून कार्यरत आहेत.)*
