विशेष लेख
*मराठा आरक्षण – लढाऊ मराठ्याच्या सन्मानासाठी की नेत्यांच्या राजकारणासाठी?*
*- शीतल हरीश करदेकर*
*मराठा म्हणजे महाराष्ट्राचा कणा. शिवरायांचा मावळा. लढणारा, कष्ट करणारा, स्वाभिमानाने जगणारा समाज.* पण आज तोच मराठा आरक्षणासाठी रस्त्यावर उतरलाय. का? कारण _लढाऊ मराठ्याला सन्मानाने जगायचंय._ पण मग प्रश्न पडतो – *या सन्मानाच्या लढ्यात राजकारण कोण करतंय?*
*मराठा आरक्षणाचा लढा – वास्तव काय?*
१. *गरिबी आणि बेरोजगारी:* शेतकऱ्याचा मुलगा. १०एकर शेती, पण दुष्काळाने उध्वस्त. नोकरी नाही कारण ‘ओपन’मध्ये९०% काढूनही चान्स नाही. मग तो मुंबईला येतो, सिक्युरिटी गार्ड होतो. _हा अपमान नाही का लढाऊ मराठ्याचा?_
२. *शिक्षणाचा खर्च:* इंजिनिअरिंगला १.५ लाख फी. EWS मिळत नाही कारण ‘उत्पन्न जास्त’ दाखवलं जातं. SC/ST/OBC ला फ्रीशिप. मग मराठा मुलगा शिक्षण सोडतो. _पिढ्यानपिढ्या लढणाऱ्या समाजाच्या पोरांनी असं हरावं का?_
३. *सामाजिक मागासलेपण:* २०१८च्या राज्य मागासवर्ग आयोगाच्या अहवालाने सिद्ध केलं – ७६.८६% मराठा कुटुंबं शेतीवर अवलंबून. ३७.२४% दारिद्र्य रेषेखाली.* तरीही ‘सधन समाज’ म्हणून हिणवलं जातं.
*मग राजकारण कोण करतंय आणि का?*
१. *मतांचं राजकारण:* मराठा समाज ३२% आहे. प्रत्येक पक्षाला हा ‘व्होट बँक’ हवी. म्हणून *”आम्ही सत्तेत आलो की आरक्षण देतो”* ही आश्वासनं. २०१४ला दिलं, कोर्टात टिकाव लागलं नाही. २०१८ ला दिलं, २०२१ ला सुप्रीम कोर्टाने रद्द केलं. २०२४ला पुन्हा ‘१०% SEBC’ दिलं. _देणार कोण आणि टिकवणार कोण?_
२. *नेतृत्वाचा संघर्ष:* मनोज जरांगे-पाटील उपोषण करतात तेव्हा सगळे नेते भेटायला जातात. फोटो काढतात. पण *१०२ मराठा आमदार, १५ खासदार गप्प का?* कारण त्यांना माहितीय – आरक्षण मिळालं तर श्रेय जरांगेंना जाईल. _इथे समाज नाही, श्रेयाचं राजकारण आहे._
३. *इतर समाजाला घाबरवण्याचं राजकारण:* “मराठ्यांना आरक्षण दिलं तर OBC कोटा कमी होईल” ही भीती पसरवली जाते. *मराठा vs OBC वाद लावून दोघांनाही झुंजवायचं आणि सत्ता टिकवायची* – हा जुना फॉर्म्युला आहे. _पण मराठा कधीच कुणाच्या ताटातलं मागत नाही. त्याला हक्काचं हवंय._
४. *’कुणबी’ प्रमाणपत्राचा खेळ:* “मराठ्यांना कुणबी दाखले द्या” म्हणत मूळ प्रश्नाला बगल दिली जाते. _लढाऊ मराठ्याला दुसऱ्याची ओळख का घ्यावी लागते?_ त्याची स्वतःची ओळख – ‘मराठा’ – कमी पडते का?
*आर. आर. पाटील यांनी २००४ ला विधानसभेत सांगितलं होतं – “मराठा समाज सामाजिक-शैक्षणिकदृष्ट्या मागास आहे. त्याला आरक्षण मिळालंच पाहिजे.”* २० वर्षे झाली. आबा गेले. पण त्यांचा शब्द अजून हवेतच आहे. *उपाय काय? राजकारण नको, इच्छाशक्ती हवी.*
१. *डेटा कोर्टात टिकवा:* मागासवर्ग आयोगाचा डेटा, सामाजिक-आर्थिक सर्वेक्षण – हे कोर्टात भक्कमपणे मांडा. _भावनिक भाषणं नकोत, पुरावे हवेत._
२. *५०% ची मर्यादा:* तामिळनाडू ६९% आरक्षण देतं. मग महाराष्ट्र ६२% का देऊ शकत नाही? _घटनादुरुस्तीसाठी सर्वपक्षीय दबाव आणा._
३. *नेत्यांनो, नौटंकी बंद करा:* उपोषण मंडपात जाऊन फोटो काढणं बंद करा. *विधानसभेत, लोकसभेत आवाज उठवा.* १०२आमदार एकत्र आले तर कोणती ताकद रोखेल?
४. *मराठा तरुणांनो, सावध व्हा:* तुमच्या सन्मानासाठी लढणाऱ्याला ओळखा आणि तुमच्या नावावर राजकारण करणाऱ्याला घरी पाठवा.
*मनोज जरांगे म्हणतात – “सगेसोयरे कायद्याने नात्यांतले आरक्षण द्या.”* कारण त्यांना माहितीय – _लढाऊ मराठ्याला भीक नको, हक्क हवा._
*वेळ आली आहे ठरवण्याची – मराठा आरक्षण हा ‘सन्मानाचा प्रश्न’ आहे की ‘मतांचा जुमला’?*
हातभट्टी माफियांना संपवायला आर. आर. आबांचा मंत्र लागतो. *मराठ्यांचा स्वाभिमान परत मिळवायला सगळ्या नेत्यांची एकजूट लागते.*
*लढाऊ मराठा कुणापुढे झुकला नाही. आरक्षणासाठी झुकणार नाही. हक्काने घेईल.*
_जय जिजाऊ, जय शिवराय!_
—
“सन्मानाने जगण्यासाठी लढणारा मराठा – राजकारण थांबवा, हक्क द्या!”
*हॅशटॅग:* #मराठाआरक्षण #मनोजजरांगेपाटील #सगेसोयरे #SEBC #लढाऊमराठा #Maimedia24 #MarathaReservation #सन्मानाचालढा
