जानी, राजा तो नंगा आहे..!
मुख्य मीडिया शेखचिल्ली का बनतोय?-
शीतल हरीश करदेकर
*मुकुटधारी राजा नागवा आहे…*
आमचे सहकारी, वरिष्ठ पत्रकार-संपादक के मलिक यांनी ‘राजा नंगा आहे’ हा लेख लिहिला आहे. तो आजच्या काळाला अगदी यथार्थ लागू पडो.
हीच ती गोष्ट आहे जी ,डॅनिश लेखक हॅन्स ख्रिश्चन अँडरसन यांनी १८३७ मध्ये स्थापना केली. त्याचे नाव आहे “सम्राटाचे नवीन दृश्य” दोन धूर्त शिंपी सांगतात की आम्ही असे दृश्य राजा बनवू जे फक्त पाहुणेच असणार. राजा आणि दरबारी लाजेखातर जंगल “खूप सुंदर आहेत” म्हणतात. पण वास्तविक राजा नागवा असतो. पण सर्व एक छोटं मूल ओरडतं, “अहो राजा तर नागवा आहे!” आणि संपूर्ण साम्राज्याचा भ्रम एका क्षणात तुटतो.
आजच्या दिवशी ‘पालक-विस्त’असलेला नेता स्वतःला मुकुटधारी राजा म्हणून वावरतो तेव्हा त्याच्याबरोबर स्तुतीपाठक भाटांची फौजही असते. त्याच्या प्रत्येक क्रियाला “होय बा” म्हणणारे आणि चूक न दाखवणारे असतात.
मुलाच्या ओरडण्याने संपूर्ण जनता लज्जित होते. पण राजा आणि भाट निर्लज्ज असतात. कारण स्वार्थाचा नागवेपणाच हे त्यांचे आत्मगान असते. त्यांना भानावर आणण्याचे काम एक लहान मूल करतं आणि मग खोट्या वैभवाचा इमला एका क्षणात ढासळतो.
गेले १२-१३ वर्षे या देशात एकच काम सुरू आहे. आयटी सेल, दुकानं, भाट, चाटुकार लोकांचा लोंढा आणला. शिंपीची जागा आयटी सेल ने. त्याना काम एकच आहे, “अदृश्य दृश्य” विणणे. म्हणजे खोटा नरेटिव्ह, फेक न्यूज आणि ट्रेंड तयार करणे. दरबारची जागा सोशल मीडियाने पुढे. तेथे तेथे वाजवायला लाखो भाट आणि चाटुकार तयार आहेत. आणि सर्वात मोठे भयंकर काय तर आजचा मुख्य प्रवाह मीडियावर गढूळ होत आहे शेखचिल्ली बनला आहे. सत्ताधाऱ्यांच्या दबावात तो प्रवाहित होतो. लोकांना प्रश्न विचारण्याची आणि सत्ताधाऱ्यांना विचारण्याचा विचार त्याला चालणार नाही.
या लोंढ्यात प्रश्न विचारणारा ‘देशरोही’ ठरतो. चूक सांगणारा नागरिक ‘विरोधी’ ठरतो. आणि राजा मुकुटावर नागवा फिरतो. कारण त्याला माहिती आहे, कोणीही ‘नागवा’ असे म्हणणार नाही.
जानी, बात भयंकर है. अस्तित्व वाचवण्याची गरज असेल तर त्या अँडरसनच्या प्रत्येक गोष्टीसाठी आवश्यक आहे. जो राजा ला न नागता म्हणेल,राजावा आहे.
के पी मलिक यांच्या ‘राजा नंगा है’ लेखाला सलाम ! आता सलाम म्हणल्यावर धर्म कोणी आणू नये.
“राजा नागवा आहे” ही गोष्ट आपण लहानपणापासून एकत्र आलो आहोत. एका दरबारात फसवी चर्चा करत होते. पण एका लहान मुलाने आरडून सांगितले – “राजा तर नागवाच आहे!”
आज २०२६ मध्ये ही गोष्ट पुन्हा एकदा आठवते. कारण आजही आपल्या आजूबाजूला अनेक ‘राजे’आहेत. जे लोकांना स्वप्न दाखवतात, अडमळता मंच उभारतात, आणि महान असे आम्ही स्वतःचा सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करतो.
●१. मोठ, वास्तविक काय ?
आज सोशल मीडिया, जाहिराती आणि भाषणांचा भडीमार म्हणजे खरे खोटे यातील रेषा पुसट आहे.
आ फुगवून सांगितले, योजना कागदावरच विसावतात. पण प्रश्न विचारणारा कोणीतरी दिसला की त्याला “नकारात्मक” किंवा “देशद्रोही” म्हटले जाते.
●२. पूर्वी
दरबारात होते. आज ट्रोल आर्मी आहे.
राजाने सांगितले तेच खरे. त्याच्यासाठी एक शब्दही नको.टीका केली की चारित्र्यहनन, जुने व्हिडिओ काढणे, आणि सोशल मीडियावर शिमगा होत आहे.मग सामान्य माणूस गप्प बसतो. “आपल्याला काय करायचे”
●३. मुख्य मीडिया शेखचिल्ली प्रवाहपती
आणि सुरक्षा समस्या म्हणजे मीडिया.,
जोपुरवी आरसा पहा आता शेखचिल्ली आहे.
पहा , माहिती पूर्ण नाही, पण TRP ची स्वप्न पाहतोय. एक प्रवाह, तास, तास चालवतात
संदेश नाही, फक्त नाच आहे. विश्लेषण नाही, फक्त आरडाओरड आहे.
●ते छोटं मूल अजूनही ओरडतंय – “राजा नागवा आहे!”*
पण प्रवाहपती मीडिया त्या मुलाचा आवाज दाबतोय. त्याला “नकारात्मक” तोय. आणि राजाच्या नवीन वस्त्रांचे गुणगान गातोय.
●४. तो लहान मुलगा आहे?
“राजा नागवा आहे” हे सांगायला जाण्याचे धाडस कमी आहे
, पत्रकारिता आणि सामान्य नागरिक – या तिघांनी प्रश्न विचारण्याचे सोडले आहे.
कारण प्रश्न विचारला की त्रास होतो. पण प्रश्न न विचारल्याने देशाचा आणखी मोठा तोटा होतो.हे खरे आहे.
●निष्कर्षण ●
राजकारण हे नाटक नाही. ते आपल्या रोजच्या जीवनाशी निगडित आहे. पाणी, शिक्षण, आरोग्य – हे शब्द “वस्त्र” आहेत. जर्नन जर कितीही मोठा मंच उभारला तरी त्याचा उपयोग नाही.
आज पुन्हा एकदा त्या लहान मुलाची गरज आहे. जो उपयुक्त नाही, जो चाटुगिरी करणार नाही, आणि जो स्पष्टपणे सांगेल – “हे चालले ते नाटक आहे, आणि राजा नागवा.”
*प्रवाहपती बुडेल. पण प्रश्न विचारणारे लोक आरामात*
डोळे उघडे ठेवा. प्रश्न विचारा. आणि खरे काय ते ओळखा. कारण राजा आपण आहोत.
मुख्य मीडिया म्हणजे मेनस्ट्रिम मीडिया जे आपल्या माध्यमांच्या शक्तीच्या बाता मारतात. पण आसपास जे चाललय ते सांगण्याचं धाडस नाही खोट्या ,अर्ध्या बातम्या देत असतील तर हे शेखचिल्लीच , जे तुमच्या बसण्याच्या फांदीवर कुर्हाडी मारताहेत , तुमचे अस्तित्व आंधळेपणाने पण लावतात.
पण सत्याने सांगणे राजाची गरज आहे आणि स्वतःलाच सुधरवण्याची गरज आहे.
-‘—–
#राजा_नागवा_आहे #लोकशाही #मीडिया #शेखचिल्ली #प्रश्न_विचारा
