राजा नंगा आहे… मुख्य मीडिया शेखचिल्ली का बनलाय?
बरोबर. आकडे मराठीत करतो 👍
घ्या फायनल लेख:
—
*मुकुटधारी राजा पुरा नागवा आहे…*
आमचे सहकारी, ज्येष्ठ पत्रकार-संपादक के पी मलिक यांनी ‘राजा नंगा है’ हा लेख लिहिला आहे. तो आजच्या काळाला अगदी यथार्थ लागू पडतो.
हीच ती गोष्ट आहे जी डॅनिश लेखक Hans Christian Andersen यांनी १८३७ मध्ये लिहिली. त्याचे नाव आहे “The Emperor’s New Clothes”. दोन धूर्त शिंपी राजाला सांगतात की आम्ही असे कपडे बनवू जे फक्त बुद्धिमानांनाच दिसतील. राजा आणि दरबारी लाजेखातर “खूप सुंदर आहेत” म्हणत राहतात, पण प्रत्यक्षात राजा नागवा असतो. शेवटी गर्दीतून एक छोटं मूल ओरडतं, “अहो राजा तर नागवा आहे!” आणि संपूर्ण साम्राज्याचा भ्रम एका क्षणात तुटतो.
आजच्या लोकशाहीत ‘पालक-विश्वस्त’असलेला नेता जेव्हा स्वतःला मुकुटधारी राजा समजून वावरू लागतो, तेव्हा त्याच्यासोबत स्तुतीपाठक भाटांची फौजही असतेच. त्याच्या प्रत्येक कृतीला “होय बा” म्हणणारे आणि चुका न दाखवणारे मोठ्या संख्येने असतात. अशा वेळी फक्त राजाच नाही, तर संपूर्ण जनता लज्जित होते. पण राजा आणि भाट दोघेही निर्लज्ज असतात. कारण स्वार्थाचा नागवेपणाच हे त्यांचे आत्मगान असते. त्यांना भानावर आणण्याचे आणि खडखडून जागे करण्याचे काम एक छोटं मूल करतं आणि मग खोट्या वैभवाचा सगळा इमला एका क्षणात ढासळतो.
गेले १२-१३ वर्षे या देशात एकच काम सुरू आहे. आयटी सेल, दुकानं, भाट, चाटुकार यांचा लोंढा आणला गेला. शिंप्याची जागा आयटी सेल ने घेतली. त्यांचं काम एकच आहे, “अदृश्य कपडे” विणणे. म्हणजे खोटा नरेटिव्ह, फेक न्यूज आणि ट्रेंड तयार करणे. दरबारची जागा सोशल मीडियाने घेतली. इथे टाळी वाजवायला लाखो भाट आणि चाटुकार तयार आहेत. आणि सर्वात भयंकर काय झाले तर आजचा मुख्य मीडिया प्रवाह पार गढूळ होत शेखचिल्ली बनला आहे. सत्ताधाऱ्यांच्या दबावात तो पुरता प्रवाहपतीत झाला आहे. लोकांना प्रश्न विचारण्याची आणि सत्ताधाऱ्यांना प्रश्न विचारण्याची जबाबदारी त्याने विसरून चालणार नाही.
या लोंढ्यात प्रश्न विचारणारा पत्रकार ‘देशद्रोही’ ठरतो. चूक दाखवणारा नागरिक ‘विरोधी’ ठरतो. आणि राजा मुकुट डोक्यावर ठेवून नागवा फिरतो. कारण त्याला माहिती आहे, इथे कोणी ‘नागवा आहे’ असे म्हणणार नाही.
जानी, बात भयंकर है. लोकशाही वाचवायची असेल तर त्या Andersen च्या मुलाला जिवंत ठेवावं लागेल. जो भीती न बाळगता म्हणेल, राजा नागवा आहे.
के पी मलिक यांच्या ‘राजा नंगा है’ लेखाला सलाम ! आता सलाम म्हटल्यावर यात धर्म आणू नये म्हणजे झालं.
“राजा नागवा आहे” ही गोष्ट आपण लहानपणापासून ऐकत आलो आहोत. एका फसव्या दरबारात सगळेच राजाच्या तथाकथित नवीन वस्त्रांचे कौतुक करत होते. पण एका लहान मुलाने आरडून सांगितले – “राजा तर नागवाच आहे!”
आज २०२६ मध्ये ही गोष्ट पुन्हा एकदा आठवते. कारण आजही आपल्या आजूबाजूला अनेक ‘राजे’आहेत. जे लोकांना स्वप्न दाखवतात, आश्वासनांचा मळमळता मंच उभारतात, आणि टाळ्यांच्या गजरात स्वतःलाच महान सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करतात.
*१. दिखावा मोठा, वास्तव रिकामे*
आज सोशल मीडिया, जाहिराती आणि भाषणांचा भडीमार इतका आहे की खरे आणि खोटे यातील रेषा पुसट झाली आहे.
आकडे फुगवून सांगितले जातात. योजना कागदावरच राहतात.पण प्रश्न विचारणारा कोणी दिसला की त्याला लगेच “नकारात्मक” किंवा “देशद्रोही” ठरवले जाते.
*२. टाळ्या वाजवणारा दरबार*
पूर्वी दरबारात मंत्री होते. आज ट्रोल आर्मी आहे.
राजाने जे सांगितले तेच खरे. त्याच्या विरोधात एक शब्दही नको.टीका केली की लगेच चारित्र्यहनन, जुने व्हिडिओ काढणे, आणि सोशल मीडियावर शिमगा.
त्यामुळे सामान्य माणूस गप्प बसतो. “आपल्याला काय करायचंय” म्हणून बाजूला होतो.
*३. मुख्य मीडिया शेखचिल्ली प्रवाहपतीत*
आणि सगळ्यात मोठी समस्या म्हणजे मीडिया.,
जो पुर्वी आरसा दाखवायचा तोच आता शेखचिल्ली झाला आहे.
हाती काहीच नाही, पण TRP च्या महालात स्वप्न बघतोय.
सकाळी एक प्रवाह, दुपारी दुसरा, रात्री तिसरा.
बातमी नाही, फक्त नाच आहे. विश्लेषण नाही, फक्त आरडाओरड आहे.
*ते छोटं मूल अजूनही ओरडतंय – “राजा नागवा आहे!”*
पण प्रवाहपती झालेला मीडिया त्या मुलाचा आवाज दाबतोय. त्याला “नकारात्मक” ठरवतोय. आणि राजाच्या नवीन वस्त्रांचेच गुणगान गातोय.
*४. तो लहान मुलगा कुठे आहे?*
“राजा नागवा आहे” हे सांगायला लागणारे धाडस आज कमी झाले आहे.
पत्रकारिता, साहित्य, आणि सामान्य नागरिक – या तिघांनीही प्रश्न विचारण्याची जबाबदारी सोडली आहे.
कारण प्रश्न विचारला की त्रास होतो. पण प्रश्न न विचारल्याने देशाचा आणखी मोठा तोटा होतो.
●निष्कर्ष●
राजकारण हे नाटक नाही. ते आपल्या रोजच्या जीवनाशी निगडित आहे. रस्ते, पाणी, शिक्षण, आरोग्य – हे सगळे “वस्त्र” आहेत. जर ते नसतील तर कितीही मोठा मंच उभारला तरी उपयोग नाही.
म्हणूनच आज पुन्हा एकदा त्या लहान मुलाची गरज आहे. जो घाबरणार नाही, जो चाटुगिरी करणार नाही, आणि जो स्पष्टपणे सांगेन – “हे चालले नाटक आहे, आणि राजा नागवा आहे.”
*प्रवाहपती मीडिया बुडेल. पण प्रश्न विचारणारे लोक जिवंत राहतील.*
डोळे उघडे ठेवा. प्रश्न विचारा. आणि खरे काय आहे ते ओळखा.
कारण लोकशाहीत राजा आपणच आहोत.
मुख्य मीडिया म्हणजे मेनस्ट्रिम मीडिया जे आपल्या माध्यमांची शक्ती च्या बाता मारतात. पण आसपास जे चालल ते सांगण्याचं धाडस करत नाहीत माहितीच्या खोट्या अर्ध्या बातम्या होत असतील तर असा मीडिया शेखचिल्लीच , जो तुमच्या बसण्याच्या फांदीवर कुर्हाडी मारतो , तुमचे अस्तित्व आंधळेपणाने पणाला लावतो.
पण सत्य सांगणं दाखवण्यात काळाची गरज आहे आणि मुर्खनेही स्वतःलाच सुधरवण्याची आवश्यकता आहे.
#राजा_नागवा_आहे #लोकशाही #मीडिया #शेखचिल्ली #प्रश्न_विचारा
