*मुंबईची सायबर सुरक्षितता ही राष्ट्रीय आर्थिक सुरक्षेची प्राथमिकता*
– मंत्री ॲड.आशिष शेलार
** भारत-इस्रायलमधील सायबर सुरक्षा सहकार्य अधिक दृढ करण्याचे आवाहन
** कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्वांटम संगणन आणि मोठ्या प्रमाणावरील माहिती तंत्रज्ञानाचा सुरक्षित वापर आवश्यक
मुंबई, दि. १० : मुंबईची सायबर सुरक्षितता ही केवळ माहिती तंत्रज्ञानाशी संबंधित बाब राहिलेली नसून ती देशाच्या आर्थिक सुरक्षेची महत्त्वपूर्ण प्राथमिकता बनली आहे. सुरक्षित मुंबई म्हणजे सुरक्षित भारत आणि सुरक्षित भारतीय अर्थव्यवस्था होय. त्यामुळे सायबर सुरक्षेच्या क्षेत्रात धोरणकर्ते, तंत्रज्ञ, अभियंते, उद्योग क्षेत्रातील नेते आणि तज्ज्ञ यांनी एकत्रितपणे काम करण्याची आवश्यकता आहे, असे प्रतिपादन इलेक्ट्रॉनिक्स, माहिती तंत्रज्ञान व कृत्रिम बुद्धिमत्ता मंत्री ॲड आशिष शेलार यांनी केले.
मुंबईतील बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंजच्या आंतरराष्ट्रीय अधिवेशन सभागृहात भारत-इस्रायल सायबर सुरक्षा क्षेत्रातील तज्ज्ञ आणि नवोन्मेषकांच्या उपस्थितीत आयोजित कार्यक्रमात मंत्री ॲड.शेलार बोलत होते. या प्रसंगी इस्रायल राज्याचे मुंबईतील वाणिज्यदूत तथा आर्थिक व व्यापार मिशनचे प्रमुख योगेव मेउशार, माहिती व जनसंपर्कचे प्रधान सचिव ब्रिजेश सिंह तसेच भारत आणि इस्रायलमधील सायबर सुरक्षा, तंत्रज्ञान व उद्योग क्षेत्रातील मान्यवर, तज्ज्ञ आणि अन्य प्रतिष्ठित मान्यवर उपस्थित होते. या कार्यक्रमाचे आयोजन भारत सरकार, मुंबईतील इस्रायलचे वाणिज्यदूतावास, मुंबईतील इस्रायलचे आर्थिक व वाणिज्यिक मिशन तसेच बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज यांच्या सहकार्याने करण्यात आले.
भारत आणि इस्रायल या दोन्ही देशांमध्ये सामायिक लोकशाही मूल्ये, बौद्धिक वारसा आणि नवोन्मेषाची सशक्त परंपरा आहे. या समान मूल्यांच्या आधारे दोन्ही देशांमध्ये सायबर सुरक्षा क्षेत्रातील सहकार्याचा मजबूत सेतू उभारला जात आहे. या क्षेत्रातील तज्ज्ञ, उद्योग प्रतिनिधी आणि नवोन्मेषकांना एका व्यासपीठावर आणण्यासाठी पुढाकार घेतल्याबद्दल मंत्री ॲड.शेलार यांनी आयोजकांचे आभार मानले.
*मुंबईच्या आर्थिक सुरक्षेसाठी सायबर सुरक्षितता महत्त्वाची*
मुंबई ही भारताच्या अर्थव्यवस्थेचे प्रमुख केंद्र आहे. देशातील भांडवली व्यवहार, वित्तीय सेवा आणि उद्योग क्षेत्रात मुंबईचे अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँक, भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ, राष्ट्रीय शेअर बाजार, बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज यांसह देशातील अनेक प्रमुख वित्तीय संस्थांची मुख्यालये मुंबईत आहेत. त्यामुळे मुंबईतील डिजिटल पायाभूत सुविधांवरील कोणताही सायबर धोका हा केवळ एका संस्थेपुरता मर्यादित राहत नाही, तर त्याचा परिणाम व्यापक आर्थिक व्यवस्थेवर होऊ शकतो.
आज आर्थिक सुरक्षेच्या आघाडीवर केवळ भौतिक पायाभूत सुविधांचे संरक्षण पुरेसे नाही. डिजिटल पायाभूत सुविधांचे संरक्षणही तितकेच महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे मुंबईची सायबर लवचिकता आणि सुरक्षितता ही राष्ट्रीय आर्थिक सुरक्षेचा अविभाज्य भाग बनली आहे. या सुरक्षेची जबाबदारी धोरणकर्ते, अभियंते, तंत्रज्ञ आणि उद्योग क्षेत्रातील नेतृत्वावर आहे, असे मंत्री ॲड.शेलार यांनी सांगितले.
*उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचा सुरक्षित वापर आवश्यक*
तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात सध्या मोठ्या प्रमाणावर परिवर्तन होत आहे. महाराष्ट्र शासन नवोन्मेषाला प्रोत्साहन देण्यासोबतच उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करण्यासाठी कटिबद्ध आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्वांटम संगणन आणि मोठ्या प्रमाणावरील माहितीचे विश्लेषण यांसारख्या तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करणे हा आता पर्याय नसून काळाची गरज आहे.
मात्र, डिजिटल परिवर्तनाबरोबरच डिजिटल सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. सुरक्षिततेचा मजबूत पाया नसताना तंत्रज्ञानाचा विस्तार केल्यास त्यातून निर्माण होणाऱ्या संधींसोबत धोकेही वाढू शकतात. त्यामुळे भविष्यासाठी सक्षम, सुरक्षित आणि सायबर हल्ल्यांना तोंड देण्यास समर्थ डिजिटल पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यासाठी आवश्यक धोरणे आणि उपक्रम महाराष्ट्रात राबविले जात आहेत, असे मंत्री ॲड शेलार म्हणाले.
*युवा अभियंते सायबर सुरक्षेचे मूक संरक्षक*
भारताकडे मोठ्या प्रमाणावर कुशल मनुष्यबळ आणि जगातील सर्वोत्तम संगणक अभियंत्यांपैकी अनेक प्रतिभावान अभियंते आहेत. देशातील सायबर सुरक्षा तज्ज्ञ, अभियंते, उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञ आणि युवा संगणक अभियंते हे आधुनिक समाजाचे मूक संरक्षक आहेत. ते संगणकीय जाळे विकसित करतात, सुरक्षा प्रणाली मजबूत करतात, माहितीचे संरक्षण करतात तसेच सामान्य नागरिकांच्या कष्टाच्या पैशांचे आणि देशाच्या सार्वभौम माहितीचे संरक्षण करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करतात.
महाराष्ट्रातील तरुणांना अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात पुढे जाण्यासाठी व्यापक संधी उपलब्ध करून देतानाच त्यांच्या कौशल्याचा उपयोग सुरक्षित आणि सक्षम डिजिटल अर्थव्यवस्था उभारण्यासाठी केला पाहिजे. नव्या पिढीतील सॉफ्टवेअर, डिजिटल सेवा आणि तंत्रज्ञान विकसित करताना त्यामध्ये सुरक्षिततेचा विचार सुरुवातीपासूनच अंतर्भूत करणे आवश्यक आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
*भारत-इस्रायल तंत्रज्ञान सहकार्याला चालना*
सायबर सुरक्षा क्षेत्रात भारत आणि इस्रायल यांच्यातील सहकार्य अधिक व्यापक आणि सखोल करण्याची गरज आहे. इस्रायलमधील तंत्रज्ञान कंपन्या, भारतीय उद्योग क्षेत्र, संशोधन संस्था आणि तज्ज्ञ यांच्यात ज्ञानाची देवाणघेवाण, संयुक्त संशोधन, तंत्रज्ञान विकास आणि नवोन्मेषाला चालना देण्यासाठी अधिक संधी निर्माण करणे आवश्यक आहे.
अशा प्रकारच्या व्यासपीठांमुळे दोन्ही देशांतील तज्ज्ञांना समान आव्हानांवर चर्चा करण्याची, नवीन कल्पनांची देवाणघेवाण करण्याची तसेच प्रत्यक्ष उपयोगातील उपाययोजना विकसित करण्याची संधी मिळते. त्यामुळे भारत आणि इस्रायलमधील संबंध केवळ व्यावसायिक व्यवहारांपुरते मर्यादित न ठेवता दीर्घकालीन आणि परस्परपूरक सहकार्याची मजबूत परिसंस्था निर्माण करण्याची गरज आहे.
*सक्षम आणि लवचिक सायबर परिसंस्था उभारण्याचे आवाहन*
सायबर सुरक्षेच्या वाढत्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी शासन, उद्योग, तंत्रज्ञान क्षेत्र, संशोधन संस्था आणि युवा तंत्रज्ञ यांनी एकत्रितपणे काम करणे आवश्यक आहे. सामूहिक प्रयत्नातून अधिक सक्षम, सुरक्षित आणि लवचिक सायबर परिसंस्था निर्माण करता येईल.
भारत आणि इस्रायल यांनी तंत्रज्ञान, नवोन्मेष आणि सायबर सुरक्षेच्या क्षेत्रात परस्पर सहकार्य वाढवून नागरिकांचे डिजिटल हक्क आणि माहितीचे संरक्षण करण्याबरोबरच देशाच्या आर्थिक सुरक्षेला बळ द्यावे. सुरक्षित डिजिटल वातावरणाच्या माध्यमातून देशाच्या आर्थिक विकासाला गती देऊन भावी पिढ्यांसाठी समृद्ध आणि सुरक्षित भविष्य निर्माण करण्यासाठी सर्वांनी एकत्रितपणे प्रयत्न करावेत, असे आवाहन मंत्री ॲड शेलार यांनी केले.
000
